OBRAZ PRAWDĘ CI POWIE (O ZDROWIU MODELI)

Elzbieta Habsburzanka, żona Zygmunta II Augusta, 

byla chora na epilepsję*

    W dziełach malarskich dawnych mistrzów ukryte jest nie tylko symboliczne znaczenie obrazu. Wprawne oko możne doszukać się całego katalogu chorób, na które zapadali mieszkańcy ówczesnej Europy.

    Prof. Janusz Limon, kierownik Katedry i Zakładu Biologii i Genetyki Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, laureat Polskiego Nobla z 2004 r. od lat diagnozuje choroby portretowanych postaci. Potrafi też wiele powiedzieć o stanie zdrowia samych artystów, gdyż ich dzieła zdradzają, na jakie przypadłości medyczne mogli cierpieć.

- Najstarsza rzeźba przedstawiająca bliźnięta syjamskie pochodzi z Turcji i ma 6,5 tys. lat. Nie oznacza to jednak, że ta deformacja pojawiła się w tym czasie – podkreślił gość radiowej Jedynki.

  Tłumaczył, że choroby genetyczne cechują się tym, że jest ich bardzo dużo, ok. 12,5 tys., ale są rzadkie. Tylko w przypadku 2,5 tys. chorób znamy geny za nie odpowiedzialne. Najczęstszą chorobą jest zespół Downa, pojawia się ona z częstotliwością 1:650 urodzeń.

  W "Naukowym Wieczorze z Jedynką" informował, że zachowały się choćby rzeźby Inków, czy z terenów Meksyku, przedstawiające dzieci z tym zespołem.

  Prof. Janusz Limon zaznaczał, że medycynie udało się wydłużyć wiek osób chorych, które dożywają wieku prokreacji i mają własne potomstwo. Niestety, lekarze mają wciąż do czynienia z przepaścią pomiędzy diagnozowaniem a możliwościami leczenia.

  W jego opinii, czynniki cywilizacyjne, takie jak promieniowanie, mogą powodować deformacje, ale częściej wpływają na rozwój nowotworów.

 - Moją pasję rozbudziła reprodukcja rysunku przedstawiającego włoskich braci syjamskich, którzy żyli w siedemnastym wieku. Jeden z nich był wysoki i postawny, a z boku klatki piersiowej wyrastał jego brat syjamski. Oni wędrowali po całej Europie i zarabiali na życie występując na targowiskach. Dotarli także do Gdańska – wspominał.

*Autorem tego konkretnego obrazu( w formacie miniatury jest Lucas Cranach młodszy (lub jego warsztat). Dzieło powstało około 1553-1555 roku jako część słynnej serii miniatur portretowych rodziny Jagiellonów. Oryginał znajduje się obecnie w zbiorach Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie.

Źródło:

Jedynka . Polskie Radio (podcasty)