SZTUKA NA RUSZTOWANIU

Peter Blume - „Wspomnienie powodzi” (1969)

Dzisiaj  porozmawiajmy o płótnie wybitnego amerykańskiego malarza, Petera Blume’a, który w swoim dziele uwiecznił wielką, włoską tragedię z 1966 roku. 

Gdy rzeka Arno zalała Florencję, niszcząc bezcenne zabytki, cały świat ruszył na ratunek. Blume stworzył obraz pełen potężnego sacrum, skrajnego zmęczenia, ale i niezłomnej nadziei, w której my – jako specjaliści od florydzkich huraganów – odnajdziemy mnóstwo znajomych emocji.

Na płótnie panuje niesamowite, pełne blichtru i dramatyzmu poruszenie. W centrum uwagi znajduje się potężne rusztowanie, na którym konserwatorzy z nabożnym skupieniem odnawiają zniszczony przez wodę fresk przedstawiający anioły w jaskrawych, czerwonych i zielonych szatach. Wyżej, na deskach, praca wre. Jednak na dole, na pierwszym planie, Blume maluje brutalną prawdę o ludzkim wycieńczeniu.

Po lewej stronie, na drewnianej ławce, siedzi rodzina powodziowa. Matka z wiankiem na głowie bezsilnie trzyma na kolanach śpiące, całkowicie opadłe z sił dziecko, a obok nich starszy mężczyzna ukrył twarz w dłoniach, przytłoczony rozmiarem strat. Wokół nich leży spakowany naprędce dorobek życia: walizki, wielki zawiązany tobołek w kwieciste wzory i... całe mnóstwo zielonych tykw oraz dyniowatych owoców wysypujących się z kosza, które woda naniosła prosto pod ich nogi.

I w tym całym monumentalnym dramacie, wprawne oko blogerki i pisarki natychmiast dostrzeże scenę, która do złudzenia przypomina codzienne potyczki w naszym odnawianym hotelu w Port Orange! - patrz "Góral z Krwi i Kości"

To rusztowanie i ta zmęczona rodzina to przecież wypisz, wymaluj moment, w którym Stanisław i Helena spędzili całą noc na zabezpieczaniu okien przed huraganem, a rano okazało się, że znowu trzeba szorować podłogi!

Konserwator na górze, z paletą w ręku, tak zamaszyście macha pędzlem, jak nasz Stanisław swoim hydraulicznym palnikiem w piwnicach. Kobieta w żółtym płaszczu na drabinie pilnuje każdego pociągnięcia linii, zupełnie jak Helena krzycząca z tarasu: „Staszek, pilnuj aniołów, coby im się skrzydła od tej wilgoci nie odkleiły!”.

A te zielone warzywa potoczone po podłodze? To przecież te dzikie, florydzkie grejpfruty, które Jacek z ojcem zbierali z trawnika przed koszeniem trawy! Z kolei ten elegancki pan w zielonym płaszczu po prawej stronie patrzy na swoje wielkie szkice z taką samą dumą i lekkim zszokowaniem, z jakim mój mąż, Henryk, wczoraj w sanatorium w Ciechocinku odkrywał nowe literackie dzieło swojej żony, mrucząc pod nosem: „" jo wiedziałem, że te anioły wyjdą pięknie, ale żeby aż tak?”.

Obraz Petera Blume’a to przepiękna, wizualna lekcja o tym, że bez względu na to, jak wielka powódź lub huragan przetoczą się przez nasze życie, człowiek zawsze w końcu chwyta za pędzel, młotek lub pióro, by na ruinach starego świata odbudować coś zjawiskowego. Bo ludzka krzepa – ta florencka, góralska i florydzka – zawsze ma ten sam, szlachetny i niezłomny odcień.